Đặng Duy Hưng
Không biết nguyên nhân gì, Hùng thật sự ghi tâm sau khi nghe thầy giảng câu nói của Lỗ Tấn:
“Mới đầu tôi nghĩ rằng được người khác tôn trọng vì tôi tốt đẹp. Nhưng sau này tôi mới hiểu, người khác tôn trọng tôi vì họ rất tốt đẹp. Những người tốt đẹp sẽ tôn trọng tất cả mọi người. Tôn trọng người dưới là tốt tính. Tôn trọng đối thủ là rộng lượng. Tôn trọng tất cả mọi người, lạ hay quen, tức là bản thân ta có giáo dưỡng.”
Thầy dạy thêm:
“Giữ trong tâm tư chữ THIỆN sẽ giúp con trọn cuộc đời. Sự tốt đẹp, tử tế xưa đến nay vẫn là lựa chọn. Không ai có nghĩa vụ đối xử tốt với ta hay ngược lại. Đó là sự lựa chọn của riêng mỗi người.”
Đi làm thầy giáo dạy cấp hai sau khi ra trường 3 năm, Hùng mới dành dụm đủ tiền sắp xếp về Việt Nam thăm gia đình vào dịp Tết. Ghé xuống San Jose vào văn phòng du lịch lấy vé và visa xong, tiệm cà phê bánh ngọt kế bên trông khá hấp dẫn. Gọi ly cà phê và dĩa bánh croissant, anh ngồi nhìn người người đang sắm sửa cho ngày Tết sắp đến. Chợt thấy một người không nhà, quần áo dơ bẩn đến đứng bên bàn nói tiếng Việt:
“Hôm nay là ngày sinh nhật của tôi, cậu có thể mua cho ly cà phê và ổ bánh mì đặc biệt được không!?”
Hùng kéo ghế mời ông ngồi, kêu cô chạy bàn lấy những gì ông thích. Nghe ông tâm sự:
“Số tôi xui xẻo một rồi nhân gấp đôi sau khi bị bạn bè và người thân trở mặt.”
Và ông còn nói nhiều nữa, Hùng trầm tính nhẫn nại ngồi nghe. Anh sống ở SF vài năm, nhìn bao người vô gia cư đủ hoàn cảnh do rượu chè cờ bạc. Đa số họ tự xây dựng một câu chuyện thảm thương cuộc đời hy vọng người khác giúp đỡ. Ông bà ta vẫn dạy:
“Giúp ngặt chớ không giúp nghèo!”
Hùng sau khi ăn bánh uống cà phê, rút túi ra lấy tờ 20 đô:
“Cháu chẳng có gì dư dả, chỉ mong sinh nhật chúc ông vui và chút ít tiền này cho ông bữa ăn chiều nay.”
Ông ta hơi ngạc nhiên nhìn Hùng hỏi:
“Tại sao cậu lại tốt với tôi!?”
Trong tâm tư Hùng lúc đó, lời thầy dạy như văng vẳng bên tai nhưng dĩ nhiên anh không nói ra ý nghĩ:
“Cuộc sống thăng trầm ai mà biết được!? Biết đâu trong tương lai ông lại phát lên giúp đỡ lại cháu.”
Hùng chào ông, đứng lên ra xe đề máy. Lúc quẹo phải ra đường, liếc vẫn thấy ông đưa mắt nhìn theo. Đôi mắt đó như có gì đặc biệt khó mà quên được!
Tối nay, vừa cúng đưa ông táo sớm, Hùng lên taxi ra phi trường. Cuối cùng, ngày đoàn tụ với gia đình cũng đến sau gần 10 năm xa cách. Lúc vào kiểm soát hành lý, hơi lo lắng với 2 xách tay khá nặng. Nào ngờ cô gái trẻ sau bục cười vui:
“Nếu anh muốn tụi em có thể check cho anh không cần trả lệ phí.”
Ngạc nhiên này đến sững sờ khác khi lên máy bay được đưa vào ngồi hạng thương gia. Sốc hơn nữa khi gặp lại người đàn ông “ăn xin” bữa trước ngồi chung hàng ghế. Quần áo ông ta chỉnh tề, tóc tai cắt gọn gàng như vừa lột xác thành con người mới:
“Chắc cậu đang đặt nhiều câu hỏi trong đầu như từ vé thường lên thương gia, hay tại sao tôi làm giả bộ thử lòng tốt của cậu!?”
Vừa lúc đó, cô phục vụ đến mời rượu chát đỏ. Ông nhờ cô rót hai ly rồi đưa cho anh một:
“Cám ơn cậu cho tôi hiểu trên thế gian này vẫn còn chút tình người!”
Nghe ông thành thật tâm sự, cuộc đời năm chìm bảy nổi từ triệu phú trước 75 rồi mất hết chạy qua đây. Tiếp tục bàn tay trắng vươn lên tạo ra sự nghiệp nhưng khó khăn hơn bởi sự lừa dối xảo quyệt trong thương trường. Hùng chia sẻ:
“Chắc chắn cháu sẽ không bao giờ theo ngành thương mại, chỉ có lỗ mất trắng tay.”
Ông giọng thông cảm:
“Nhìn tướng số trên khuôn mặt cậu, số mệnh sẽ rất nhàn hạ, đừng lo lắng nhiều. Có điều phải chọn người mà giúp đỡ, đa số họ chỉ lợi dụng cậu thôi! Nhớ nhé!”
Hùng uống thêm một ngụm:
“Khi cháu tài chính có thể mở lòng giúp đỡ người, không bao giờ đặt câu hỏi nếu người đó dùng tiền để làm gì!? Cờ bạc hay xì ke ma túy!? Tiền lúc đó đã thuộc về họ, quyết định dùng ra sao cháu không nên chen vào!!”
Chuyến bay dài, ngồi cạnh dần dần thân hiểu nhau hơn. Lúc chia tay tại Tân Sơn Nhất, bởi Hùng phải bay thêm một chuyến bay về Đà Nẵng. Ông đưa tặng Hùng 500 đô, dù Hùng từ chối, ông vẫn cố nhét vào túi:
“Tôi muốn góp phần cho cậu giúp đỡ cha mẹ thôi.”
Ông đưa thêm một lá thư, mở xếp lấy 2000 đô bỏ vào rồi dán kín trước mặt Hùng:
“Tôi làm vậy để cho cậu thấy tôi không nhờ cậu chuyển đồ cấm!”
Hùng giỡn:
“Ông thật sự rất đa nghi nhưng kỹ lưỡng, cẩn thận đâu vào đó!”
Ông gật đầu:
“Nhưng tôi tin cậu, nhờ đưa lá thư và số tiền đến địa chỉ này.”
Hai ngày sau, Hùng đi tìm địa chỉ ghi trên thư nằm trong hẻm. Với số tiền lớn, anh phải cẩn thận không thể đưa lộn người. Đạp xe đạp vòng quanh xóm hỏi nhiều người mới tìm đúng chỗ. Căn nhà gạch nhỏ nhưng sạch sẽ với lớp vôi mới cho ngày Tết. Hai người phụ nữ, một trung niên, một thiếu nữ bán bún bò Huế đang dọn dẹp. Ngước nhìn thấy anh, cô vừa lau bàn vừa hỏi:
“Xin lỗi, sáng nay bún đã bán hết! Anh trở lại sớm ngày mai nhé!”
Nghe giọng nói dễ mến làm anh đứng sững lắp bắp:
“Có phải đây là địa chỉ 158/2/18 không!?”
“Đúng rồi anh!”
“Chủ nhà có phải là bà Tuyến không!?”
“Đó là tên của mẹ em. Anh muốn gì!?”
“Có người nhờ đưa lá thư này cho mẹ cô.”
Cô hơi ngạc nhiên nhìn tên người gửi với phong bì dày nhưng đem thư vào hai tay đưa mẹ. Bà mẹ mở lá thư, đeo kính vào đọc một lần rồi đọc thêm một lần nữa. Bà lấy giấy chùi nước mắt kêu Hùng vào hỏi chuyện. Anh kể thành thật, thẳng thắn những gì xảy ra giữa người đàn ông và anh.
Câu chuyện ngày sắp Tết cứ ngỡ nói về “Gương vỡ lại lành”. Người đàn ông một thời giàu có phong lưu để lại mối tình với cô sinh viên nghèo và giọt máu đứa con gái không biết cha là ai!? Bao năm qua ông chạy đuổi theo đồng tiền lo cho gia đình riêng, quên đi dấu ấn để lại ngày ấy.
Hùng giật mình khi nghe người mẹ đưa lại cho anh số tiền nhờ giao cho người gửi và nhắc lại câu nói của Lỗ Tấn:
“Nhờ cháu về nhắn cho ông ấy mẹ con tôi bao năm qua cuộc sống vẫn bình thường không cần sự giúp đỡ từ bên ngoài. Nhắc cho ông ấy câu nói của Lỗ Tấn: Sự tốt đẹp, tử tế xưa đến nay vẫn là lựa chọn. Không ai có nghĩa vụ đối xử tốt với ta hay ngược lại. Đó là sự lựa chọn của riêng mỗi người. Nhưng làm chuyện tốt đẹp với điều kiện hay lý do nào đó sẽ mất cái tốt đẹp đi. Xin cám ơn tấm lòng tốt của ông ấy!”
Và bà nói tiếp:
“Nhờ cháu nhắn ông ấy thêm, chuyện xưa bác đã quên mất rồi! Chỉ tội nghiệp cho con bé Thúy không có tình thương cha từ nhỏ! Không biết ông ấy có tự tha thứ cho bản thân mình không!?”
Quay nhìn, thấy Thúy dường như đang quay về hướng khác chùi nước mắt.
Đặng Duy Hưng